Chrystus pod całunem: jak Sanmartino go wyrzeźbił

Kaplica zaczęła się jako kaplica votywna około 1590 roku i stała się rodowym mauzoleum za czasów Alessandro di Sangro; inskrypcja nad wejściem datuje ją na 1613 rok. Obecny wygląd to dzieło Raimonda. Od lat 40. XVIII wieku siódmy książę wypełnił ją nowymi rzeźbami i sam wybierał, a czasem przygotowywał materiały.

Początkowo chciał Chrystusa od Antonio Corradiniego, Wenecjanina, który w 1752 roku wyrzeźbił Skromność do kaplicy – kobietę owiniętą w przylegającą zasłonę. Corradini zmarł w 1752 roku, pozostawiając jedynie gliniany model Chrystusa. Muzeum twierdzi, że model ten znajduje się w Museo di San Martino w Certosa; nie mogliśmy potwierdzić, czy w 2026 roku jest dostępny dla publiczności.

Książę powierzył następnie zadanie Giuseppe Sanmartino, młodemu neapolitańskiemu rzeźbiarzowi, prosząc o „posąg z marmuru w naturalnej wielkości, przedstawiający naszego Pana Jezusa Chrystusa umarłego i pokrytego przezroczystym całunem wyrzeźbionym z tego samego bloku co statua”. Muzealna notka informuje, że Sanmartino niewiele uwagi poświęcił modelowi Corradiniego.

Najmocniejszym dowodem jest zapis bankowy. W Historycznym Archiwum Banku Neapolu znajduje się polecenie wypłaty podpisane przez Raimonda di Sangro i datowane na 16 grudnia 1752 r.: zaliczka w wysokości 50 dukatów dla Sanmartino „na poczet Statui Naszego Zmarłego Pana, wciąż pokrytej welonem z marmuru”. Ostatecznie posąg kosztował 500 dukatów. Dla porównania, Pio Monte zapłaciło Caravaggiowi 400 dukatów za Siedem uczynków miłosiernych około 145 lat wcześniej; historię tę znajdziesz w naszym artykule o Caravaggiu.

Książę napisał to samo jeszcze dwukrotnie na piśmie. W listach do francuskiego fizyka Jean-Antoine Nollet i Giovanniego Giraldiego z Accademia della Crusca opisał całun jako „wykonany z tego samego bloku co statua”. Jego osiemnastowieczny biograf, Giangiuseppe Origlia, nazwał go „całkowicie pokrytym przezroczystym całunem z tego samego marmuru”.

Raimondo di Sangro był wynalazcą, pisarzem, eksperymentatorem i pierwszym Wielkim Mistrzem neapolitańskiej masonerii. Ta reputacja oraz „płynny” wygląd zasłony podtrzymują legendę: prawdziwa tkanina położona na statui i zamieniona w marmur dzięki tajemniczemu procesowi. Muzeum nazywa to powtarzanym błędem podróżników, turystów i niektórych naukowców, i dodaje, że książę lubił wywoływać zdumienie.

Podziemna Komnata kaplicy pogłębia tajemnicę. Znajdują się w niej dwie „maszyny anatomiczne” – szkielet mężczyzny i kobiety z zrekonstruowanymi naczyniami krwionośnymi, wykonane przez sycylijskiego lekarza Giuseppe Salerno około 1756–1764. Anonimowy przewodnik z XVIII wieku wspominał o „iniekcji” i „metalizacji”; muzeum twierdzi, że naczynia to rekonstrukcja z wosku pszczelego, barwników i innych materiałów, choć badacze wciąż dyskutują, jak je wykonano. Do komnaty prowadzą spiralne schody, niedostępne dla osób z ograniczoną mobilnością.

Inne historie są trudniejsze do zweryfikowania. Muzeum powtarza jako legendę, że Antonio Canova próbował kupić statuę i powiedział, że dałby dziesięć lat swojego życia, by ją wyrzeźbić. Traktujcie to jako ładną historię, nie fakt.

Poświęć trochę czasu, aby powoli obejść statuę. Muzealna informacja zwraca uwagę na te szczegóły:

• Sposnita żyła na czole, widoczna przez woalkę.
• Rany po gwoździach na stopach i chudych dłoniach.
• Strona zanurzona, gdzie ciało rozluźnia się w śmierci.
• Haftowane brzegi całunu oraz narzędzia Męki u stóp Chrystusa.

Następnie porównaj dwa welony w pomieszczeniu. Skromność Corradiniego (1752) jest spokojna i klasyczna; całun Sanmartino jest pomarszczony i niespokojny. Niedaleko Rozczarowanie Francesca Queirolo (1753–1754) przedstawia mężczyznę wydostającego się z marmurowej sieci. Te trzy dzieła to powód, dla którego ludzie przemierzają świat, by zobaczyć jedną małą salę.

Kaplica jest mała, a muzeum kontroluje liczbę zwiedzających za pomocą wyznaczonych slotów co 30 minut od godziny 9:00. Zasady, sprawdzone 30 września 2026 roku:

• Rezerwacja jest obowiązkowa dla każdej wizyty. Sprzedaż online rozpoczyna się 60 dni wcześniej, a dodatkowe bilety są udostępniane online 2 dni przed każdą datą.
• Kasa biletowa sprzedaje bilety z tej samej puli, do 7 dni wcześniej. Podchodzenie na miejsce nie pomija kolejki online. Od 4 lutego 2026 r. kasa znajduje się pod adresem Via Raimondo di Sangro 12.
• Masz 10-minutowy okres tolerancji po swojej rezerwacji. Nie ma zwrotów ani zmian terminu.
• Zakaz robienia zdjęć, nagrywania i korzystania z telefonu w środku. Przewodnik audio kosztuje 3,50 €, a za dwa 6 €.

W tym roku daty odbiegające od zwykłego schematu: otwarte we wtorek, 3 listopada i wtorek, 29 grudnia; otwarte do godz. 20:30 od 31 października do 2 listopada oraz od 5 do 8 grudnia; otwarte od 9:00 do 14:00 24 i 31 grudnia; zamknięte 25 grudnia.

Jeśli wszystkie sloty są zajęte, zarezerwuj wycieczkę z przewodnikiem wycieczkę pieszą, która obejmuje Sansevero, albo spędź czas w Pio Monte della Misericordia, oddalonym o ok. 540 m, gdzie wisi obraz Caravaggia praktycznie bez kolejki. Nasza trasą Spaccanapoli organizuje poranek wokół zarezerwowanego slotu.

Neapol: Bilet wstępu i wycieczka z przewodnikiem do Chrystusa Zaśniętego

Wstęp do kaplicy kosztuje 12 € (zamknięta we wtorki), a przewodnik to dodatkowe ok. 8 €. Każdy uczestnik potrzebuje biletu na wycieczkę, niezależnie od wieku. Obiekt nie jest przystosowany dla wózków inwalidzkich ani dziecięcych.

35 minut

4,8★★★★★★★★★★(1 445 recenzji)

Zarezerwuj

Ocena wyświetlana na GetYourGuide

Rezerwacja przez te linki wspiera tę stronę bez dodatkowych kosztów dla Ciebie. Ceny zmieniają się w zależności od daty, dlatego nie podajemy ich tutaj; oficjalne ceny, które sprawdziliśmy, znajdują się na stronie powyżej.